Aan Fotografie in de Groeituin deden ruim twintig mensen die een re-integratietraject volgen richting de arbeidsmarkt mee. ,,Dit project heeft ons ontzettend positief verrast.”
Dat zegt Ilse van Mook, cultuurcoach Stichting Cultuurplaats. ,,Deelnemers werden gaandeweg steeds enthousiaster. Wij, Michiel van der Zanden en ik, hoorden regelmatig dat ze ervan stonden te kijken dat ze dit konden. En de foto’s zijn ook erg mooi geworden.” Niet gelogen, je zou zweren dat een professional exposeert.
Fotograferen is met zijn digitale mogelijkheden een makkie geworden. Je kunt doodeenvoudig honderden keren klikken, er zit er altijd wel eentje tussen die aan de norm voldoet. Maar dit is anders. Zo is er in workshops, die in januari startten, gekozen voor ouderwetse technieken. Zoals werken met een speldenprikcamera, eentje zonder lens. Een lichtdichte doos, zoals een koffieblikje, volstaat.
Analoog uit de mottenballen
En analoog werd weer uit de mottenballen gehaald. Ilse: ,,Het mooie van analoog is dat je maar een paar pogingen hebt, dan is het rolletje vol. Dus word je gedwongen om goed te kijken. Voor het juiste moment moet je soms geduldig wachten. Bewust observeren, de rust bewaren: in het dagelijks leven heb je daar ook veel aan.” Je hebt wel een doka nodig. ,,Daarvoor hebben we een schuurtje achter het paviljoen gebruikt.” Wat de donkere kamer ook opleverde: verwondering, je ziet de foto als het ware ontstaan.
Het heeft nog meer opgeleverd dan mooie plaatjes, zegt Ilse. ,,Je bekijkt het werk van de ander, dus stel je je open voor die ander. Beelden maken zorgt vanzelf voor reacties en dus interactie: je vraagt de mening van de ander, je geeft feedback. Het heeft het sociale weefsel van die groep versterkt.” En: ,,Met ouderwetse technieken werken pakt niet altijd goed uit. Heb je je best gedaan, is het mislukt. Dat is niet erg, het hoort bij het echte leven.”
Grafrechten verlopen
Dit project loste een dilemma voor Patricia Capelle op. ,,Ik was zestien toen mijn beide ouders al waren overleden. Hun grafrechten verlopen eind december. Daar ben je dus mee bezig. Tegelijkertijd merkte ik: dat verlies is nog niet helemaal verwerkt. Het fotograferen, waarbij ik foto’s van mezelf, mijn zoon, vader en moeder in een blauwdruktechniek bij elkaar heb gebracht, heeft me daar een antwoord op gegeven.”
Daarnaast heeft het wat geleerd over haarzelf. ,,Met die oude technieken moet je heel goed kijken. Ik heb ontdekt hoe sterk de natuur was. En dat die net als ik ook weleens worstelt. Zo heb ik een foto gemaakt van takken die in elkaar zijn gewrongen. Een warboel, soms voelt mijn hoofd ook zo. Maar in de natuur, zo heb ik ontdekt, overheerst vooral de schoonheid. Die zitten ook in mezelf, daar moet je vooral aan vasthouden. En denken: uiteindelijk komt het allemaal goed.”
Joran Hamminga (19) uit Alphen wist het even niet meer: gestopt met school, wat nu? Het fotografieproject heeft hem meer sturing gegeven. ,,Ik dacht iets met techniek te gaan doen, maar neig nu meer naar de creativiteit. Fotograferen, daar had ik vroeger al iets mee gedaan. Maar ik ga er meer werk van maken. Vooral analoog. Het is een andere, meer bewuste manier van kijken.” Hoewel het project voorbij is, zal hij nadrukkelijk bij De Groeituin betrokken blijven. ,,Het is een superfijne plek. Heel aardige mensen.” Ook dat helpt je groeien in je ontwikkeling, geeft vertrouwen.
BN DE Stem
Kees Klijn 14-10-24
